Πνευματικό περιβάλλονΟ Μάνος Χατζιδάκις ήδη από τα νιάτα του, παράλληλα με τις μουσικές σπουδές του, συγχρωτίζεται με τους πνευματικούς ανθρώπους της γενιάς του ’30 (Γιώργος Σεφέρης, Οδυσσέας Ελύτης, Νίκος Γκάτσος) και εμπλέκεται ενεργά στη ζωή του Θεάτρου Τέχνης του Καρόλου Κουν γράφοντας μουσικές για έργα του Τέχνης επί σχεδόν δεκαπέντε χρόνια.
Μουσική για κινηματογράφοΠαράλληλα με τη μουσική του για το θέατρο θα συνθέσει επί αρκετά χρόνια και μουσική για τον κινηματογράφο καθαρά για οικονομικούς λόγους. Η μουσική ιδιοφυΐα και το αξεπέραστο ταλέντο του θα του δώσουν το 1960 το
Όσκαρ Μουσικής για το τραγούδι του Τα παιδιά του Πειραιά, που συντέθηκε για την ταινία του Ζυλ Ντασέν Ποτέ την Κυριακή, το οποίο έγινε μία από τις μεγαλύτερες μουσικές επιτυχίες του εικοστού αιώνα, τραγουδήθηκε σε δεκάδες γλώσσες, ταυτίστηκε με την Ελλάδα, μέχρι που ο Χατζιδάκις πούλησε τα δικαιώματά του αποκηρύσσοντας τρόπον τινά τη μεγάλη του παγκόσμια απήχηση.
Μουσική για χορόδραμαΑπό το 1951 θα συνεργαστεί με τη μεγάλη δασκάλα του χορού
Ραλλού Μάνου, η οποία έφερε το σύγχρονο χορό στην Ελλάδα, στην ίδρυση του Ελληνικού Χοροδράματος, για το οποίο θα συνθέσει εξαίσιες μουσικές για τα μπαλέτα του Έξι Λαϊκές Ζωγραφιές, Το Καταραμένο Φίδι κά.
Μουσική για θέατροΑπό την ίδια δεκαετία, του ’50, θα καταπιαστεί και με τη μουσική για το αρχαίο δράμα και θα συνθέσει μουσική για πολλές τραγωδίες και κωμωδίες με κορυφαίες τις μουσικές του συνθέσεις για τη Μήδεια (1956), και τους Όρνιθες (1959).
Χατζιδάκις vs ΘεοδωράκηςΤη δεκαετία ο Χατζιδάκις θα μπει σε έναν υπέροχο αγώνα μουσικής άμιλλας με το Μίκη Θεοδωράκη γράφοντας μουσικές κυρίως για θεατρικές παραστάσεις. Από τον αγώνα αυτόν νικητής βγήκε η ελληνική μουσική παραγωγή, γιατί είδε δύο εξαιρετικά ταλαντούχους, αλλά διαφορετικούς μεταξύ τους, συνθέτες να χαράζουν την πορεία της έντεχνης ελληνικής μουσικής. Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της εποχής είναι η παράσταση
Οδός Ονείρων (1962) σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολωμού με πρωταγωνιστή το Δημήτρη Χορν.
Το 1966 η επιτυχία τού Ποτέ την Κυριακή θα τον οδηγήσει στις ΗΠΑ όπου θα γνωρίσει την αμερικάνικη κινηματογραφική σχολή και θα συνθέσει δύο από τους πιο όμορφους μουσικούς κύκλους του, τα
Reflections και το
Χαμόγελο της Τζοκόντας.
Στα τέλη του 1972 ο Χατζιδάκις ηχογραφεί τον κατά την άποψή μου αξιολογότερο δίσκο νεοελληνικής μουσικής, το
Μεγάλο Ερωτικό. Τόσο η προέλευση των στίχων (Ελύτης, Μυρτιώτισσα, Καβάφης, Σαραντάρης, Γκάτσος, Σολωμός, Σαπφώ, Ευριπίδης, Χορτάτζης, Σολομών) όσο και οι μελωδίες του Μάνου και οι ανεπανάληπτες φωνές της Φλέρυς Νταντωνάκη και του Δημήτρη Ψαριανού συνθέτουν ίσως τον ορισμό της ελληνικότητας σε ποίηση και σε μουσική.
Η … ώριμη περίοδος του ΧατζιδάκιΗ επιστροφή του στην Αθήνα το 1972 θα αποτελέσει την απαρχή μιας νέας περιόδου της ζωής του, εκείνης του πνευματικού ανθρώπου που αγωνιά να στήσει στα πόδια του το ελληνικό τραγούδι και να παραγάγει νέους τραγουδοποιούς, συνθέτες και ερμηνευτές. Στο μέλλον οι δίσκοι που θα παραγάγει θα είναι κατά κανόνα νέες εκτελέσεις, νέες ενορχηστρώσεις ή παρουσίαση νέων φωνών που εντοπίζει και αναδεικνύει ο Μάνος Χατζιδάκις.
Ο οργανικός διανοούμενος ΧατζιδάκιςΜε την πτώση της δικτατορίας ο Μάνος Χατζιδάκις αναλαμβάνει το
Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ και δείχνει τι είναι το ραδιόφωνο, τι ο ελληνικός πολιτισμός και πώς αυτά τα δύο μπορούν να συνδυαστούν αρμονικά. Το
Σχόλιο του Μάνου ήταν καθημερινά μια τομή στα πολιτιστικά, τα πολιτικά ή τα κοινωνικά πράγματα του τόπου.
Το 1979 καθιερώνει σε συνεργασία με το δήμαρχο Ανωγείων τις
Μουσικές Γιορτές, στις οποίες αναδεικνύονται η τοπική μουσική, το κρητικό τραγούδι και ο κρητικός χορός. Την επόμενη χρονιά αυτή η προσπάθεια θα διευρυνθεί με το
Μουσικό Αύγουστο στο Ηράκλειο, ένα Φεστιβάλ με αντικείμενο την παρουσίαση νέων ρευμάτων στη μουσική, στο χορό, τον κινηματογράφο, τη ζωγραφική και το θέατρο.
Το 1981 και το 1982 διοργανώνει επίσης τους
Μουσικούς Αγώνες στην Κέρκυρα, ένα μουσικό διαγωνισμό για νέους Έλληνες τραγουδοποιούς.
Το 1985 εξέδωσε για δύο χρόνια το περιοδικό
Το Τέταρτο, το οποίο παρουσιάζει τα καλλιτεχνικά και κοινωνικά δρώμενα καθώς και τις πολιτικές εξελίξεις.
Την ίδια χρονιά ιδρύει την ανεξάρτητη δισκογραφική εταιρεία
Σείριος με σκοπό να προωθήσει νέους τραγουδοποιούς που ανακαλύπτει. Η μεγάλη πλειονότητα των σημερινών τραγουδοποιών που μεσουρανούν είναι παιδιά του Σείριου.
Το 1989 ιδρύει την
Ορχήστρα των Χρωμάτων με σκοπό να παρουσιάσει έργα που συνήθως δεν επιλέγονται από τις υπόλοιπες ορχήστρες.
Επιλογή από το έργο τουα) Δισκογραφία• Ο κύκλος με την κιμωλία (1959)
• Ποτέ την Κυριακή (1960)
• Όρνιθες (1960)
• Για μια μικρή λευκή αχιβάδα (1961)
• Πασχαλιές μέσα από τη νεκρή Γη (1962)
• Οδός Ονείρων (1962)
• Αμέρικα Αμέρικα (1963)
• Ματωμένος Γάμος/Παραμύθι χωρίς όνομα (1965)
• Το χαμόγελο της Τζοκόντας (1965)
• Μυθολογία (1966)
• Reflections (1970)
• Ο Μεγάλος Ερωτικός (1972)
• Τα πέριξ (1974)
• Ο σκληρός Απρίλης του '45 (1974)
• Τα παράλογα (1976)
• Για την Ελένη (1978)
• Η εποχή της Μελισσάνθης (1980)
• Πορνογραφία (1982)
• Ο Μάνος Χατζιδάκις στη Ρωμαϊκή Αγορά (1986)
• Τα τραγούδια της αμαρτίας (1996)
β) Βιβλία• Η διάλεξη του Μάνου Χατζιδάκι για το ρεμπέτικο (1949)
• Τα σχόλια του Τρίτου (1980)
γ) Ένα απόσπασμα από το αυτοβιογραφικό του σημείωμα:Και τώρα καταστάλαγμα του βίου μου μέχρι στιγμής είναι :
Α δ ι α φ ο ρ ώ για την δόξα. Με φυλακίζει μες στα πλαίσια που καθορίζει εκείνη κι όχι εγώ.
Π ι σ τ ε ύ ω στο τραγούδι που μας αποκαλύπτει και μας εκφράζει εκ βαθέων, κι όχι σ' αυτό που κολακεύει τις επιπόλαιες και βιαίως αποκτηθείσες συνήθειές μας.
Π ε ρ ι φ ρ ο ν ώ αυτούς που δεν στοχεύουν στην αναθεώρηση και στην πνευματική νεότητα, τους εύκολα «επώνυμους» πολιτικούς και καλλιτέχνες, τους εφησυχασμένους συνομήλικους, την σκοτεινή και ύποπτη δημοσιογραφία καθώς και την κάθε λογής χυδαιότητα.
Αναρτήσεις
